شبكه مهر ودانش

سوره دخان این سوره در" مكه" نازل شده، و 59 آیه است‏ .

فضیلت تلاوت این سوره‏:

در حدیثى از پیغمبر گرامى اسلام آمده است‏ :

من قرأ سورة الدخان لیلة الجمعة و یوم الجمعة بنى اللَّه له بیتا فى الجنة:

"كسى كه سوره دخان را شب و روز جمعه بخواند خداوند خانه‏اى در بهشت براى او بنا مى‏كند" .

و هم از آن حضرت روایت شده:

من قرأ سورة الدخان فى لیلة، اصبح یستغفر له سبعون الف ملك:

" كسى كه سوره دخان را در شبى بخواند صبح مى‏كند در حالى كه هفتاد هزار فرشته براى او استغفار مى‏كنند" .

در حدیث دیگرى از" ابو حمزه ثمالى" از امام باقر ع چنین نقل شده:

من قرأ سورة الدخان فى فرائضه و نوافله بعثه اللَّه من الامنین یوم القیامة، و اضله تحت ظل عرشه، و حاسبه حسابا یسیرا، و اعطى كتابه بیمینه:

" كسى كه سوره دخان را در نمازهاى فریضه و نافله بخواند خداوند او را در زمره كسانى كه روز قیامت در امنیت به سر مى‏برند مبعوث مى‏كند و او را در سایه عرشش قرار مى‏دهد، و حساب را بر او آسان مى‏گیرد و نامه اعمالش را به دست راستش مى‏دهد .

محتواى سوره دخان‏:

این سوره پنجمین سوره از سوره‏هاى هفتگانه حوامیم است، و به حكم اینكه از سوره‏هاى مكى است محتواى عمومى آنها را، یعنى بحث از مبدء و معاد و قرآن، به نحو كامل در بر دارد، و آیاتش در این زمینه‏ها آن چنان تنظیم شده است كه ضربات كوبنده و بیدار كننده‏اى بر قلب هاى خفته و غافل وارد مى‏سازد و آنها را به ایمان و تقوا و حق و عدالت فرا مى‏خواند.

بخش هاى این سوره را مى‏توان در هفت بخش خلاصه كرد:

1- آغاز سوره از حروف مقطعه و سپس بیان عظمت قرآن است، با این اضافه كه نزول آن را در شب قدر براى اولین بار بیان مى‏كند.

2- در بخش دیگرى از توحید و یگانگى خدا و بیان بعضى از نشانه‏هاى عظمت او در جهان هستى است.

3- بخش مهمى از آن از سرنوشت كفار، و انواع كیفرهاى دردناك آنها سخن مى‏گوید.

4- در بخش دیگرى براى بیدار ساختن این غافلان قسمتى از سرگذشت موسى علیه السلام و بنى اسرائیل در مقابل فرعونیان و شكست سخت آنها، و نابودى و هلاكشان، گفتگو مى‏كند.

5- مساله قیامت و عذاب هاى دردناك دوزخیان و پاداش هاى جالب و روح پرور پرهیزكاران قسمت دیگرى از آیات این سوره را تشكیل مى‏دهد.

6- موضوع هدف آفرینش، و بیهوده نبودن خلقت آسمان و زمین از موضوعات دیگرى است كه در آیات این سوره مطرح شده است.

7- سرانجام، سوره را با بیان عظمت قرآن همانگونه كه آغاز شده بود پایان مى‏دهد.

و از آنجا كه در آیه دهم این سوره سخن از" دخان مبین" به میان آمده این سوره به عنوان سوره" دخان" نام گرفته است.

فضیلت و خواص سوره دخان

دخان؛ چهل و چهارمین سوره قرآن است كه مكی و59آیه دارد.

در فضیلت سوره دخان از پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله وسلم روایت شده: هر كس سوره دخان را در شب ها قرائت كند، خداوند گناهان گذشته اش را می آمرزد. ¹

در روایت دیگری آمده است: هر كس در شب جمعه سوره دخان را قرائت كند بخشیده خواهد شد.²

همچنین از ایشان روایت شده كه فرمودند: هر كس در شب یا روز جمعه سوره دخان را قرائت كند خداوند خانه ای در بهشت برای او بنا می كند. و كسی كه در شب جمعه سوره دخان را قرائت می كند در حال صبح می كند كه خداوند او را آمرزیده است و او را با حورالعین تزویج خواهد كرد. ⁴

امام باقر علیه السلام فرمودند: هر كس سوره دخان را در نمازهای واجب و نافله های خود بخواند خداوند وی را در روز قیامت در زمره ایمنان برانگیزاند و در سایه عرش خود جای دهد و حسابش را آسان كند و نامه عملش را به دست راستش دهد.⁴

 

آثار و بركات سوره

1) امان یافتن از شر جن

چون سوره دخان را بنویسی و بر طفل ببندی از شر جن و گزنده ها ایمن شود.⁵

2) جهت شكوه و هیبت نزد مردم

هر كس این سوره را بنویسد و با خود همراه داشته باشد در چشم مردم با هیبت باشد و هر كس آن را بشوید و از آن آب بنوشد از شر سخن چین در امان خواهد بود. ⁶

3) برآورده شدن حاجت

از امام صادق علیه السلام نقل شده: هر كه 70 بار جهت مهمات این سوره را بخواند حاجتش روا گردد و نیز هر كه این سوره را بنویسد و با خود دارد خلایق او را دوست دارند. ⁷

4) خلاصی از وسوسه های شیطانی

از پیامبر اكرم نقل شده است: اگر سوره دخان را بنویسد و به همراه داشته باشد از مكر و حیله های شیطان در امان است و اگر این نوشته را شب هنگام زیر سر خود بگذارد در خواب رویاهای شیرین و خوش می بیند و از اضطراب شبانه خلاص می شود...⁸

5) برطرف شدن درد سر

 اگر این سوره را بنویسند و آب آن را بر كسی كه درد سر دارد بنوشانند خوب می شود...⁹

6) جهت زیاد شدن سود و مال

اگر تاجر ها و كاسب ها نوشته این سوره را در محل كسب خود قرار دهند سود فراوان خواهند كرد و صاحب مال زیاد خواهند شد. ¹⁰

(1)الجامع الصغیر، ج2، ص634

(2) مجمع البیان، ج9، ص101

(3)كنزالعمال، ح2697

(4)درمان با قرآن، ص95

(5)همان

(6)همان

(7) همان

(8) تفسیرالبرهان،ج5، ص7

(9) همان

(10)همان